Từ ngày 1/7/2026, các doanh nghiệp tại Hải Phòng, Hà Nội và toàn quốc bắt đầu áp dụng những chính sách kế toán mới qua loạt Thông tư và Nghị định vừa ban hành. Những thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cách ghi sổ, cộng tác với kế toán viên, và mức lương công chức kế toán. Hiểu rõ những quy định này giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro phạt, tiết kiệm chi phí kế toán, và dễ dàng thực hiện công tác tuân thủ pháp luật.

Chính Sách Kế Toán Mới 2026 Là Gì?

Chính sách kế toán mới 2026 bao gồm một bộ Thông tư, Nghị định được Bộ Tài chính ban hành để cập nhật chế độ kế toán, tối giản hóa quy trình, và nới lỏng điều kiện cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Các quy định này tập trung vào ba lĩnh vực chính: tối giản hóa sổ sách, thay đổi quy mô nhân sự kế toán, và cập nhật tiêu chuẩn đào tạo.

Mục đích của những chính sách kế toán mới là giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nhất là các startup và hộ kinh doanh, trong khi vẫn đảm bảo tính minh bạch và trung thực của báo cáo tài chính. Thay vì bắt buộc lập toàn bộ hệ thống tài khoản phức tạp, các doanh nghiệp siêu nhỏ giờ đây có thể lựa chọn chế độ kế toán đơn giản hơn, phù hợp với quy mô và tính chất hoạt động kinh doanh.

Chính sách kế toán mới

Xem thêm: Không Phải Nộp Thuế TNCN Có Phải Quyết Toán Không? Hướng Dẫn Chi Tiết 2026

Thông Tư 58/2026/TT-BTC: Chế Độ Kế Toán Cho Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ

Đối Tượng Áp Dụng Chính Sách Kế Toán Mới

Theo Thông tư 58/2026/TT-BTC (có hiệu lực từ 01/07/2026), chế độ kế toán tối giản áp dụng bắt buộc cho các doanh nghiệp siêu nhỏ. Tiêu chí xác định doanh nghiệp siêu nhỏ dựa trên số lao động, doanh thu hằng năm, và tổng nguồn vốn.

Cụ thể, doanh nghiệp siêu nhỏ trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng phải có không quá 10 lao động/năm, doanh thu không quá 3 tỷ đồng/năm. Lĩnh vực thương mại và dịch vụ cho phép doanh thu đến 10 tỷ đồng/năm nhưng vẫn giới hạn 10 lao động. Đồng thời, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh được lựa chọn tự nguyện áp dụng chế độ kế toán mới nếu có nhu cầu.

Tổ Chức Bộ Máy Kế Toán Theo Chính Sách Mới

Một trong những thay đổi lớn nhất là nới lỏng quy định về nhân sự kế toán. Thay vì bắt buộc bố trí kế toán trưởng, doanh nghiệp siêu nhỏ giờ có thể chỉ cần một người phụ trách kế toán. Người này được quyền ký thay kế toán trưởng trên các chứng từ và báo cáo tài chính.

Điều đặc biệt là doanh nghiệp được phép bố trí người thân (cha, mẹ, vợ, chồng, con, anh chị em ruột) làm kế toán. Ngoài ra, thủ kho, thủ quỹ, hoặc những người quản lý khác cũng có thể thực hiện công tác kế toán. Nếu không có nhân sự nội bộ phù hợp, doanh nghiệp có thể sử dụng dịch vụ kế toán thuê ngoài – một lựa chọn tiện dụng giúp giảm chi phí nhân sự mà vẫn đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Tối Giản Danh Mục Sổ Kế Toán

Chính sách kế toán mới 2026 đã tối giản hóa danh mục sổ sách. Thay vì lập hệ thống tài khoản có nhiều tài khoản chi tiết (nợ, có, chi phí), doanh nghiệp chỉ cần ghi các chỉ tiêu tiền, doanh thu, chi phí một cách trực tiếp.

Nếu doanh nghiệp nộp thuế GTGT và TNDN theo tỷ lệ % trên doanh thu, chỉ cần lập một loại sổ duy nhất (Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ – Mẫu S1-DNSN). Nếu nộp thuế theo hình thức khác phức tạp hơn, danh mục sổ tăng lên 4 loại nhưng vẫn giản lược so với chế độ kế toán thông thường. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian ghi sổ và giảm rủi ro sai sót.

Những Quy Định Khác Trong Chính Sách Kế Toán Mới 2026

Quyết Định 1293/QĐ-BTC: Bãi Bỏ Thủ Tục Hành Chính

Từ ngày 01/07/2026, Bộ Tài chính bãi bỏ 9 thủ tục hành chính trong lĩnh vực kế toán, bao gồm:

• Đăng ký cấp Giấy chứng nhận đăng ký hành nghề dịch vụ kế toán (cấp mới)
• Đăng ký cấp Giấy chứng nhận khi giấy hết thời hạn hoặc kế toán viên thay đổi nơi làm việc
• Đăng ký cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán

Việc bãi bỏ các thủ tục này nhằm giảm tải hành chính, cho phép doanh nghiệp dịch vụ kế toán hoạt động linh hoạt hơn mà không phải xin cấp lại giấy phép thường xuyên.

Nghị Định 161/2026/NĐ-CP: Cập Nhật Lương Công Chức Kế Toán

Từ 01/07/2026, mức lương cơ sở được nâng lên 2.530.000 đồng/tháng. Lương công chức kế toán được tính theo công thức: Lương = Hệ số × Mức lương cơ sở.

Cụ thể:

• Kế toán viên cao cấp: Hệ số lương 5,75 đến 7,55 (tương ứng 14.547.500 đến 19.101.500 đồng/tháng)
• Kế toán viên chính: Hệ số 4,00 đến 6,38 (10.120.000 đến 16.141.400 đồng/tháng)
• Kế toán viên: Hệ số 2,34 đến 4,98 (5.920.200 đến 12.599.400 đồng/tháng)
• Kế toán viên trung cấp: Hệ số 2,10 đến 4,89 (5.313.000 đến 12.371.700 đồng/tháng)

Mức lương này áp dụng cho công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước, không bao gồm các khoản trợ cấp và phụ cấp khác.

Thông Tư 109/2026/TT-BTC: Miễn Môn Đánh Giá Năng Lực Kế Toán

Từ 24/07/2026, chính sách kế toán mới mở rộng trường hợp miễn môn đánh giá năng lực kế toán. Người tham gia đánh giá năng lực được miễn môn nếu:

• Đã tốt nghiệp đại học, sau đại học ngành kế toán/kiểm toán và có tối thiểu 60 tháng kinh nghiệm liên tục làm kế toán hoặc kiểm toán
• Hoặc đã đạt yêu cầu môn thi kế toán tài chính, kế toán quản trị nâng cao và đang bảo lưu kết quả thi

Thay đổi này giúp các kế toán viên có kinh nghiệm dài hạn không phải thi lại môn kế toán, tiết kiệm thời gian và chi phí đào tạo.

Thông Tư 101/2026/TT-BTC: Điều Kiện Bồi Dưỡng Kế Toán Trưởng

Từ 01/01/2027, những người muốn tham dự khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng phải đáp ứng các tiêu chuẩn mới:

• Tối thiểu 2 năm kinh nghiệm (nếu tốt nghiệp đại học trở lên về tài chính/kế toán)
• Tối thiểu 3 năm kinh nghiệm (nếu tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng)
• Hoặc đã sở hữu Chứng chỉ kiểm toán viên, kế toán viên được Bộ Tài chính thừa nhận

Điều kiện này giúp đảm bảo chất lượng kế toán trưởng, từ đó nâng cao chất lượng quản lý tài chính của doanh nghiệp.

Những quy định khác trong chính sách kế toán mới 2026

Xem thêm: 9 Điểm Mới Luật Thuế TNCN 2026 Từ Nghị Định 253: Hướng Dẫn Chi Tiết

Ảnh Hưởng Của Chính Sách Kế Toán Mới Đến Doanh Nghiệp

Doanh Nghiệp Siêu Nhỏ Được Hưởng Lợi Nhiều Nhất

Các doanh nghiệp siêu nhỏ tại Hải Phòng, Hà Nội, và các tỉnh khác sẽ được hưởng lợi lớn nhất từ chính sách kế toán mới 2026. Việc tối giản hóa sổ sách nghĩa là giảm khối lượng công việc kế toán hàng ngày, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí. Doanh nghiệp có thể tập trung vào việc kinh doanh cốt lõi thay vì bận tâm đến các quy trình hành chính phức tạp.

Linh Hoạt Hơn Trong Tổ Chức Nhân Sự

Nới lỏng quy định về nhân sự kế toán tạo ra sự linh hoạt. Startup hoặc hộ kinh doanh không còn bắt buộc phải thuê một kế toán viên chuyên nghiệp ngay từ khi thành lập. Thay vào đó, có thể giao cho thành viên gia đình hoặc sử dụng dịch vụ kế toán trọn gói từ các công ty chuyên cung cấp dịch vụ kế toán như Kế Toán Thuế Ngọc Vân.

Cơ Hội Cho Dịch Vụ Kế Toán Ngoài

Sự ra đời của chính sách kế toán mới 2026 tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp dịch vụ kế toán. Nhu cầu về dịch vụ kế toán thuê ngoài dự kiến sẽ tăng khi nhiều SME lựa chọn outsourcing thay vì tuyển nhân sự kế toán nội bộ. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lương, bảo hiểm xã hội, và các chi phí liên quan khác.

Khi Nào Áp Dụng Chính Sách Kế Toán Mới?

Lịch trình áp dụng chính sách kế toán mới 2026 như sau:

• 01/07/2026: Thông tư 58 (chế độ kế toán siêu nhỏ), Quyết định 1293 (bãi bỏ thủ tục), Nghị định 161 (lương công chức)
• 24/07/2026: Thông tư 109 (miễn môn đánh giá năng lực)
• 01/10/2026: Thông tư 107 (hệ thống tài khoản kế toán cho thủ tục thi hành án)
• 01/01/2027: Thông tư 101 (điều kiện bồi dưỡng kế toán trưởng)

Doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng trước thời điểm áp dụng, đặc biệt là lựa chọn chế độ kế toán phù hợp từ 01/07/2026.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Áp Dụng Chính Sách Kế Toán Mới

1. Tính Nhất Quán Trong Năm Tài Chính

Khi một doanh nghiệp quyết định áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 58, việc lựa chọn này phải nhất quán trong suốt một năm tài chính. Không được thay đổi chế độ giữa năm. Nếu muốn thay đổi, phải chờ đến năm tài chính tiếp theo.

2. Thông Báo Cho Cơ Quan Thuế

Doanh nghiệp phải thông báo cho cơ quan thuế quản lý trực tiếp về lựa chọn chế độ kế toán. Điều này giúp cơ quan thuế hiểu rõ hình thức ghi sổ và xác định số thuế phải nộp một cách chính xác.

3. Đảm Bảo Yêu Cầu Về Trung Thực Và Minh Bạch

Dù áp dụng chế độ kế toán tối giản, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo tính trung thực, minh bạch, và tuân thủ đầy đủ Luật Kế toán. Các chứng từ, sổ sách phải được lưu giữ đúng thời hạn quy định.

4. Thiết Kế Biểu Mẫu Chứng Từ Phù Hợp

Chính sách kế toán mới 2026 cho phép doanh nghiệp chủ động thiết kế hoặc bổ sung biểu mẫu chứng từ, sổ sách để phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, các biểu mẫu này phải đảm bảo đầy đủ thông tin cần thiết để xác định thuế phải nộp và báo cáo tài chính.

Những lưu ý khi áp dụng chính sách kế toán mới

Xem thêm: Không Phải Nộp Thuế TNCN Có Phải Quyết Toán Không? Hướng Dẫn Chi Tiết 2026

Kết Luận

Chính sách kế toán mới 2026 mang lại nhiều cơ hội và lợi ích cho doanh nghiệp vừa, nhỏ, và siêu nhỏ ở Hải Phòng, Hà Nội, và các địa phương khác. Việc tối giản hóa sổ sách, nới lỏng quy định nhân sự, và hỗ trợ dịch vụ kế toán ngoài sẽ giúp các doanh nghiệp tập trung vào hoạt động kinh doanh cốt lõi, từ đó phát triển bền vững.

Tuy nhiên, để áp dụng đúng đắn, doanh nghiệp cần nắm rõ các quy định, so sánh lợi ích giữa các chế độ kế toán, và xác định lựa chọn phù hợp nhất. Đừng chần chừ liên hệ với Kế Toán Thuế Ngọc Vân để nhận tư vấn miễn phí về cách áp dụng chính sách kế toán mới vào tình hình cụ thể của doanh nghiệp bạn.

• Hotline: 0941 233 469 | Hotline/ Zalo: 0789 368 883
• Email: ttv@vnyuyun.com
• Website: vnyuyun.com
• Fanpage: Kế Toán Thuế Ngọc Vân
• Địa chỉ:
  • Tầng 6, Số 2 Ngõ 18, Nguyễn Cơ Thạch, Từ Liêm, Hà Nội.
  • Tầng 3, Số 69 Nguyễn Tất Tố, Phường Lê Chân, Hải Phòng
  •  Số 88, Đường 20/8, Phường Hà Giang 1, Tỉnh Tuyên Quang