Tạm ứng có phải xuất hóa đơn không là vấn đề được nhiều doanh nghiệp quan tâm khi ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp hàng hóa, dịch vụ. Đặc biệt, từ ngày 01/07/2026, quy định về thời điểm lập hóa đơn được thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trong đó có quy định cụ thể đối với trường hợp người cung cấp dịch vụ thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ. Vậy tạm ứng có phải xuất hóa đơn không? Thời điểm xuất hóa đơn khi nhận tiền tạm ứng là khi nào? Trường hợp nào nhận tiền trước nhưng chưa phải lập hóa đơn? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ và áp dụng đúng quy định.

1. Tạm ứng có phải xuất hóa đơn không?

Có, trong trường hợp khoản tiền nhận được thực chất là tiền tạm ứng hoặc tiền trả trước cho việc cung cấp dịch vụ.

Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, thời điểm lập hóa đơn đối với hoạt động cung cấp dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa.

Tuy nhiên, nếu người cung cấp dịch vụ có thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ, thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền.

Quy định này không áp dụng đối với trường hợp thu tiền đặt cọc theo quy định của Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ.

Có thể hiểu đơn giản:

• Thu tiền tạm ứng cho dịch vụ: phải lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền.

• Thu tiền trả trước cho dịch vụ: về bản chất thuộc trường hợp thu tiền trước và phải lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền.

• Thu tiền đặt cọc để bảo đảm thực hiện hợp đồng: không lập hóa đơn tại thời điểm nhận tiền đặt cọc nếu khoản tiền thực sự đáp ứng bản chất của tiền đặt cọc theo quy định pháp luật dân sự.

Đây là điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý khi lập hợp đồng và xử lý chứng từ thu tiền.

Xem thêm: Chi tiết 22 tài khoản kế toán tại Dự thảo thay thế Thông tư 133

2. Quy định về tạm ứng và thời điểm lập hóa đơn từ 01/07/2026

Nghị định 254/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/06/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử.

Đối với hoạt động cung cấp dịch vụ, khoản 2 Điều 9 quy định: "Thời điểm lập hóa đơn là thời điểm hoàn thành việc cung cấp dịch vụ. Trường hợp người cung cấp dịch vụ thu tiền trước hoặc trong khi cung cấp dịch vụ thì thời điểm lập hóa đơn là thời điểm thu tiền"

Như vậy, doanh nghiệp cần xác định đúng bản chất của khoản tiền nhận được.

Ví dụ: Công ty A ký hợp đồng cung cấp dịch vụ cho Công ty B với giá trị 200 triệu đồng. Theo hợp đồng, Công ty B thanh toán trước 50% giá trị hợp đồng, tương đương 100 triệu đồng.

Nếu 100 triệu đồng này là khoản tạm ứng tiền dịch vụ, Công ty A nhận tiền vào ngày 10/09/2026 thì về nguyên tắc phải lập hóa đơn tại thời điểm thu 100 triệu đồng theo quy định hiện hành.

Không nên chờ đến khi hoàn thành toàn bộ dịch vụ mới lập hóa đơn nếu doanh nghiệp đã thuộc trường hợp thu tiền trước phải lập hóa đơn.

3. Cần phân biệt tiền tạm ứng và tiền đặt cọc

Đây là nội dung quan trọng nhất khi xác định tạm ứng có phải xuất hóa đơn không.

Trong thực tế, hợp đồng có thể sử dụng nhiều cách gọi như:

• Tiền đặt cọc.

• Tiền tạm ứng.

• Tiền trả trước.

• Tiền thanh toán đợt 1.

• Khoản ứng trước theo hợp đồng.

• Khoản đảm bảo thực hiện hợp đồng.

Tuy nhiên, tên gọi của khoản tiền không phải yếu tố duy nhất quyết định bản chất pháp lý của khoản tiền.

Theo hướng dẫn được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, trường hợp các bên giao cho nhau một khoản tiền nhưng không xác định rõ đó là tiền đặt cọc hay tiền trả trước thì theo Điều 37 Nghị định 21/2021/NĐ-CP, khoản tiền này được coi là tiền trả trước.

Do đó, doanh nghiệp nên xem xét:

• Nội dung hợp đồng.

• Mục đích của khoản tiền.

• Quyền và nghĩa vụ của các bên.

• Điều kiện hoàn trả hoặc khấu trừ khoản tiền.

• Bản chất thực tế của giao dịch.

Không nên chỉ căn cứ vào việc chứng từ hoặc hợp đồng ghi chữ “đặt cọc” để mặc nhiên xác định khoản tiền đó không phải xuất hóa đơn.

Tiền tạm ứng và tiền đặt cọc

Xem thêm: Xuất Hóa Đơn Trả Lại Hàng Hóa: Hướng Dẫn Chính Xác Theo Quy Định 2026

4. Tiền đặt cọc có phải xuất hóa đơn không?

Không phải mọi khoản tiền đặt cọc đều phải xuất hóa đơn ngay tại thời điểm nhận tiền.

Theo khoản 2 Điều 9 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, trường hợp thu tiền đặt cọc theo quy định của Bộ luật Dân sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ thì không thuộc trường hợp phải lập hóa đơn tại thời điểm nhận tiền đặt cọc.

Ví dụ: Công ty A ký hợp đồng cung cấp dịch vụ cho Công ty B. Hai bên thỏa thuận Công ty B đặt cọc 50 triệu đồng để bảo đảm việc thực hiện hợp đồng. Nếu khoản 50 triệu đồng thực sự là tiền đặt cọc nhằm bảo đảm thực hiện hợp đồng, doanh nghiệp không lập hóa đơn GTGT chỉ vì nhận khoản tiền đặt cọc này.

Khi dịch vụ được thực hiện và phát sinh thời điểm lập hóa đơn theo quy định, doanh nghiệp thực hiện lập hóa đơn cho giao dịch cung cấp dịch vụ.

Điểm quan trọng là doanh nghiệp phải có hồ sơ, hợp đồng và thỏa thuận thể hiện rõ bản chất của khoản tiền.

5. Trường hợp tạm ứng cho dịch vụ có phải xuất hóa đơn ngay không?

Về nguyên tắc, có nếu khoản tiền nhận được là khoản tạm ứng hoặc thanh toán trước cho dịch vụ và không thuộc trường hợp ngoại lệ.

Ví dụ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tư vấn, khách hàng chuyển trước 30% giá trị hợp đồng.

Nếu khoản tiền này thực chất là tiền trả trước cho dịch vụ, doanh nghiệp phải lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền theo quy định tại Nghị định 254/2026/NĐ-CP.

Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình phối hợp giữa:

Hợp đồng → Thu tiền → Xác định bản chất khoản tiền → Xác định thời điểm lập hóa đơn → Lập hóa đơn điện tử.

Việc kiểm tra bản chất giao dịch ngay khi nhận tiền sẽ giúp hạn chế tình trạng lập hóa đơn sai thời điểm.

6. Một số trường hợp đặc biệt cần lưu ý

Không phải tất cả hoạt động cung cấp dịch vụ đều xử lý giống nhau. Doanh nghiệp cần xem xét quy định riêng đối với từng loại hình dịch vụ.

Đặc biệt, pháp luật về hóa đơn có thể có quy định riêng đối với một số hoạt động có tính chất đặc thù, chẳng hạn:

• Dịch vụ phát sinh thường xuyên, số lượng lớn và cần đối soát dữ liệu.

• Dịch vụ logistics.

• Dịch vụ thương mại điện tử.

• Dịch vụ viễn thông.

• Dịch vụ ngân hàng.

• Dịch vụ vận tải.

• Một số dịch vụ y tế.

• Các hoạt động kinh doanh có quy định riêng về thời điểm lập hóa đơn.

Nghị định 254/2026/NĐ-CP cũng quy định các trường hợp cụ thể về thời điểm lập hóa đơn đối với một số loại hàng hóa, dịch vụ đặc thù.

Vì vậy, khi doanh nghiệp nhận tiền tạm ứng, không nên áp dụng máy móc một cách xử lý cho tất cả các hợp đồng.

7. Những sai sót thường gặp khi xử lý tiền tạm ứng

Một số doanh nghiệp có thể gặp các lỗi sau:

Ghi “đặt cọc” nhưng thực tế là tiền trả trước

Nếu khoản tiền thực chất là một phần tiền thanh toán cho dịch vụ nhưng hợp đồng gọi là “đặt cọc”, doanh nghiệp có thể xác định sai thời điểm lập hóa đơn.

Chờ hoàn thành dịch vụ mới xuất hóa đơn

Đối với trường hợp đã thu tiền trước và thuộc diện phải lập hóa đơn tại thời điểm thu tiền, việc chờ đến khi hoàn thành dịch vụ mới lập hóa đơn có thể dẫn đến lập hóa đơn không đúng thời điểm.

Không kiểm tra loại hình dịch vụ

Các quy định về thời điểm lập hóa đơn có ngoại lệ và quy định riêng cho một số loại hình dịch vụ. Vì vậy, kế toán cần kiểm tra bản chất dịch vụ trước khi xử lý.

Chỉ căn cứ vào nội dung sao kê ngân hàng

Sao kê chỉ thể hiện dòng tiền. Để xác định khoản tiền là tạm ứng, trả trước hay đặt cọc, cần đối chiếu thêm với hợp đồng và các thỏa thuận giữa các bên.

Kế Toán Thuế Ngọc Vân – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong công tác kế toán và thuế

Kế Toán Thuế Ngọc Vân là đơn vị cung cấp các giải pháp kế toán, thuế cho doanh nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thành lập, vận hành và thực hiện nghĩa vụ thuế.

Đội ngũ nhân sự Kế toán thuế Ngọc Vân

Kế toán thuế Ngọc Vân cung cấp các dịch vụ như:

• Dịch vụ kế toán trọn gói.

• Tư vấn và thực hiện kê khai thuế.

• Tư vấn hóa đơn điện tử và xử lý các vấn đề liên quan đến hóa đơn.

• Thành lập doanh nghiệp.

• Thay đổi đăng ký doanh nghiệp.

• Hoàn thuế.

• Rà soát, hoàn thiện sổ sách kế toán.

• Tư vấn các vấn đề kế toán, thuế phát sinh trong quá trình hoạt động.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang có khoản tạm ứng, đặt cọc, thanh toán theo tiến độ hoặc chưa chắc chắn thời điểm lập hóa đơn, việc kiểm tra đúng bản chất giao dịch ngay từ đầu sẽ giúp hạn chế rủi ro về hóa đơn và thuế.

Liên hệ Kế Toán Thuế Ngọc Vân để được tư vấn miễn phí:

• Hotline: 0941 233 469

• Zalo: 0789 368 883

• Website: vnyuyun.com

• Email: [email protected]

• Wechat: Vnyuyun

• Fanpage: Kế Toán Thuế Ngọc Vân

Địa chỉ:

• Tầng 3, Số 69 Nguyễn Tất Tố, Phường Lê Chân, Hải Phòng

• Tầng 6, Số 2 Ngõ 18, Nguyễn Cơ Thạch, Từ Liêm, Hà Nội

• Số 88, Đường 20/8, Phường Hà Giang 1, Tuyên Quang

Kế Toán Thuế Ngọc Vân – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong kế toán, thuế và hóa đơn.

Xem thêm: Xuất Hóa Đơn Trả Lại Hàng Hóa: Hướng Dẫn Chính Xác Theo Quy Định 2026

Kết luận

Với câu hỏi “tạm ứng có phải xuất hóa đơn không?”, doanh nghiệp cần căn cứ vào bản chất của khoản tiền thay vì chỉ nhìn vào tên gọi trên hợp đồng hoặc chứng từ.

Về nguyên tắc:

• Tạm ứng/trả trước cho dịch vụ: thuộc trường hợp phải lập hóa đơn thì lập tại thời điểm thu tiền.

• Tiền đặt cọc thực sự để bảo đảm thực hiện hợp đồng: không lập hóa đơn tại thời điểm nhận tiền đặt cọc.

• Không xác định rõ bản chất khoản tiền: cần rà soát hợp đồng và quy định pháp luật để xác định đúng trước khi xử lý.

• Dịch vụ đặc thù: cần kiểm tra quy định riêng về thời điểm lập hóa đơn.

Từ ngày 01/07/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP là căn cứ quan trọng về hóa đơn điện tử, do đó doanh nghiệp nên rà soát lại quy trình nhận tiền, hợp đồng và lập hóa đơn để hạn chế sai sót.